ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨੀ ਨਰਹੀ, ਬਿਲਾਸਪੁਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨੀ ਨਰਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਰਾਮ ਲਈ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਾਲੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਚਸ਼ਮਾ ਫੁੱਟ ਪਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਪੂਜਨੀਕ ਬਣ ਗਈ।
"ਗੁਰੂ ਨੀ ਨਰਹੀ" ਨਾਮ "ਨੀ" ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਔਰਤ" ਅਤੇ "ਨਰਹੀ" ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਚਸ਼ਮਾ" ਜਾਂ "ਨਾਲਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਰੋਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਥਾਵਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਸੰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਪਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਪੱਖ ਬਾਰੇ ਖ਼ਾਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦੁਰਲੱਭ ਹਨ।