ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ

ਘੁਡਾਣੀ ਕਲਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਿੰਡ ਹੈ।

ਗਵਾਲੀਅਰ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1631 ਵਿੱਚ ਘੁਡਾਣੀ ਕਲਾਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਰਾਮ ਲਈ ਰੁਕੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਸਾਧੂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਰੂਹਾਨੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਆਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਇੱਥੇ ਬਾਬਾ ਸੁਰਤਿਆ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰੇ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹਵੇਲੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਭੜੌਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਲਈ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਕਣਕ ਮੰਗੀ। ਬਾਬਾ ਸੁਰਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਚੱਕੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਚੇ ਕੁਝ ਦਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਉਹ ਸੁੱਕੀ ਕਣਕ ਇੱਕ ਭੜੌਲੇ, ਭਾਵ ਅਨਾਜ ਰੱਖਣ ਦੇ ਮਟਕੇ, ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਢੱਕਣ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੰਦਰ ਨਾ ਝਾਕਣ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਣਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਭੜੌਲਾ ਉਹ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੜੌਲੇ ਦੇ ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਕਣਕ ਨਿਕਲਦੀ ਰਹੀ