ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਾਹਿਬ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਭਾਈ ਸੁਰਮੁਖ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਇਸ ਥਾਂ ਆਏ।

ਦਿੱਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੁਲਾਈ 1673 ਵਿੱਚ ਕਰਹਾਲੀ ਰੁਕੇ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ 100 ਸਿੱਖ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੁਰਮੁਖ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਕੋਲ ਰੁਕੇ। ਸੁਰਮੁਖ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਭਾਈ ਸੁਰਮੁਖ ਸਿੱਖ ਅਖਵਾਏ, ਇੱਕ ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਕਰਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।

ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਈ ਸੁਰਮੁਖ ਸਿੱਖ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਆਲੂ ਲੋਕ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕਰਹਾਲੀ