ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਗਭਗ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਨਿੰਘਮ ਆਪਣੀ 'ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦਿ ਸਿੱਖਸ' ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਮਸਵਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬੋਧੀ ਬਸਤੀ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਖੋਰਾ ਅਤੇ ਅਣਦੇਖੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ-ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਠਹਿਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਦੌਲਤ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਨਵਾਬ ਸੀ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੋਹਰਤ ਖੱਟ ਲਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਆਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੋਰ ਵਧੀ।

ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁੜੀ ਥਾਂ ਹੈ। 1475 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਜੈ ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।