ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ
ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੱਖ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਥਾਂ ਕਦੇ ਗੋਰਖਮੱਤਾ ਕਹਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਸਿੱਧ-ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਥ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸੀ, ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ 30 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਗੋਸ਼ਟਿ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਤੇ ਤੱਤ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਸੰਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਅਮਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਓਹਾ ਧਾਰਾ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਹੁਣ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾ ਕੇ ਨਾਨਕ ਸਾਗਰ ਨਾਮ ਦਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਨਕਪੁਰ ਦੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਖਟੀਮਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਸਿਤਾਰਗੰਜ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਿੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਹੋਰ ਹਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ।