ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਮਹਿਲ ਜੀ

1573 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਉਦੋਂ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ) ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ

ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਗੁਰਗੱਦੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਈ; ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸੇ ਥਾਂ ਹੋਇਆ; ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹੇ

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਅਸਲ ਕੁਟੀਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ “ਮਹਿਲ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ